Walim

 Walim położony jest w Górach Sowich, na obrzeżach Parku Krajobrazowego Gór Sowich - w głębokiej i wąskiej dolinie spływu potoku Walimki, prawego dopływu rzeki Bystrzycy. Dolina Walimki, położona jest między pasmami, Masywu Włodarza, od strony zachodniej i od strony wschodniej: masywami Małej Sowy wraz z Borsuczym Wzgórzem z najwyższym punktem Walima - Ostrą Górą 654m.n.p.m. i masywem Wielkiej Sowy, schodzącym do Przełęczy Walimskiej.  Masyw Włodarza jest cenionym i popularnym miejscem, wśród  amatorów rowerowych wycieczek z Walimia i Głuszycy.

                             Popularne miejsce spoczynku kolarzy w Masywie Włodarza

W skład gminy Walim wchodzi dziewięć  miejscowości o ciekawych i interesujących walorach turystycznych: Glinno, Jugowice, Dziećmorowice, Michałkowa, Niedźwiedzica, Olszyniec, Rzeczka i Zagórze Śląskie. Walim posiada jeden z liczniejszych i ładniejszych zespołów zabudowań mieszkalnych. Składają się na niego budynki mieszkalne i gospodarcze o zróżnicowanych formach i konstrukcjach. Obok okazałych kamienic i willi są też chaty drewniane, drewniano – murowane z typowym pruskim murem, z fragmentami szachulcowymi. W większości są to prawdziwe historyczne pomniki dawnej architektury Walimia, przypominające o kilkuwiekowej, bogatej tradycji sudeckiego budownictwa regionalnego, z  cechami rzemiosła i przemysłu włókienniczego w miejscowości i okolicy. 

 Największy rozwój wsi Walim, to okres XIX wieku. Nastąpił tu bardzo intensywny rozwój tkactwa. Zgodnie z wolą Fryderyka II, Walim stał się ośrodkiem cotygodniowych targów na przędzę i płótno. Walimskie zakłady przemysłu lniarskiego przez wieki, były najważniejszym zakładem  tej części Gór Sowich, budynki fabryki, zajmowały niemal połowę centrum miejscowości. Walim był ciekawym przykładem miejscowości, z dwoma historycznymi, zabytkowymi formami zabudowy - o typowo przemysłowym charakterze i wypoczynkowo-turystycznym. Niestety obecnie, z dawnych zabytkowych budynków fabryki w Walimiu, pozostały jedynie ruiny. 

Widok na Walim - na pierwszym planie zakłady lniarskie(1932 rok) - zdjęcia z stanu obecnego, niestety ,,nie nadają''  się do publikacji.

Zabytkiem sakralnym Walimia jest Kościół parafialny św. Barbary – jest to budowla renesansowa z 1548r. z wieżą z 1777r., przebudowana w 1803/4r, do 1654r. służył ewangelikom Kościół jest skromną budowlą jednonawową, z wydzielonym wewnętrznym prezbiterium i potężną, kwadratową, oskarpowaną wieżą na osi, zwieńczoną ostrosłupowym hełmem. W wieży znajduje się kamienny portal z 1777 roku, o fantazyjnym wykroju.

Na terenie dawnego cmentarza przykościelnego stoi klasycystyczna kaplica grobowa Klinberga z 1810 roku, o frontonie nawiązującym do łuku triumfalnego.

Innym zabytkiem sakralnym w Walimiu, jest Kościół pomocniczy św. Jadwigi – podobno w 1741 roku, wzniesiono tu kościół drewniany, zastąpiony w latach 1748-51 murowanym, ufundowanym przez H. W. von Zedlitza. Kościół był przebudowany w 1771 lub 1795 roku, nosi cechy architektury barokowo – klasycystycznej, salowy, z kwadratową wieżą na osi zwieńczoną hełmem. Po 1945r. nieużytkowany, w latach 1959-64 i 1975-76, odnowiony dla parafii katolickiej.

 
Do najcenniejszych zabytkowych budynków w Walimiu, należy budynek mieszkalny, parterowy z poddaszem użytkowym o konstrukcji wieńcowej z wyżką, z końca XVIII wieku, przy ulicy Kilińskiego 3, nazywany także domkiem tkaczy "Pod Lipą" (obecnie na parterze budynku znajduje się sklep spożywczy)

                              Walim -  przysłupowy dom tkaczy "Pod Lipą".

Na uwagę zasługują jeszcze: budynek mieszkalny z ok.1870r., ul. Kościuszki - budynek poczty i  przy uilicy Wyszyńskiego 8 -zabytkowy budynek zajazdu z 1704 roku, czynnego do dzisiaj -  o wdzięcznej nazwie: "Gościniec pod Starym Puchaczem". Zajazd otaczają rosłe i stare drzewa jakby splecione z długą przeszłością gościńca. Gościniec Pod Starym Puchaczem to zabytkowy, dwukondygnacyjny dom, ze swoistym klimatem z minionego wieku. Wszędzie czuje się tu oddech czasu, jest to urocze i magiczne miejsce o stylowym wystroju, w którym zapomnieć można, że żyjemy w XXI wieku. 

Na wyposażenie dawnego zajazdu składa się kolekcja starych pocztówek z Gór Sowich i Walimia, zdjęcia, obrazy i stare zegary. Gospodarzem i opiekunem jest pan dr Marek Apanasewicz, człowiek o niepowtarzalnym wigorze życia, radości i pasji, wspaniały opowiadacz, miłujący swe miejsce urodzenia.Gościniec pod Starym Puchaczem, to dom z  klimatem i mimo że ma ponad 300 lat, znakomicie przystosowany jest, do współczesnych wymogów, pokoje są wygodne, z gustownie urządzonymi łazienkami.  

W centrum Walimia, znajdują się jeszcze inne budynki, o ciekawej historycznej przeszłości, są to budynki dawnej użyteczności publicznej, obecnie przeważnie mieszkalne, z funkcją handlową na parterze - wymienić tu należy budynek dawnej giełdy lnu z zamurowanymi podcieniami, z ryglową budowa ścian.

Tuż obok znajduje się budynek pełniący niegdyś funkcje magla, w budynku ponoć miał nocować sam Fryderyk II. Niedaleko przy ulicy Kilińskiego w Walimiu, rośnie okazała lipa drobnolistna-pomnik przyrody, o obwodzie około 560cm !!.

Walim jest ważnym węzłem szlaków turystycznych. Przechodzi tędy czarny Szlak Martyrologii z Jugowic,  przez Kolce do Głuszycy Górnej,  oraz zaczynają się szlaki :  żółty na Wielką Sowę i niebieski do Głuszycy, przez Przełęcz Walimską. 

     Na zdjęciu odcinek niebieskiego szlaku turystycznego, z Przełęczy Walimskiej na szczyt Wielkiej Sowy   

W Walimiu można skorzystać z atrakcyjnych usług firmy turystycznej ,,Wyprawy Terenowe TOMMI''  - w zakresie przejażdżek quadami, wypraw terenowych, imprez plenerowych, poszukiwania skarbów itp.

                                                            Przełęcz Walimska 

Przełęcz Walimska -  jest  jednym z czterech popularnych punktów wypadowych na Wielką Sowę. Z Walimia na przełęcz dojechać można samochodem w pięć minut, prowadzi tu droga wijąca się ciekawymi górskimi serpentynami, wybudowana została w 1884 roku - od wielu lat droga jest kultowym miejscem spotkań, miłośników rajdów samochodowych w Polsce. Przebiega tędy odcinek specjalny rajdu Elmot. Znajduje się tu także pomnik ku pamięci kierowców rajdowych Mariana Bublewicza i Janusza Kuliga - ulica przy dolnym zabudowanym odcinku drogi, nosi nazwisko słynnego polskiego mistrza kierownicy. W Walimu działa grupa symaptyków rajdów samochodowych  pod nazwą: Grupa Walim Rajdowy  (więcej informacji poniżej)

                                       Na zdjęciu drewniana wiata na Przełęczy Walimskiej.

Przełęcz Walimska, znajduje się na wysokości 755m, od strony północno-zachodniego zbocza Wielkiej Sowy. Przechodzi tędy droga nr 388 z Walimia do Pieszyc, oraz szlak niebieski z Wielkiej Sowy do Zagórza Śląskiego. Na Przełęczy Walimskiej czynny jest parking samochodowy, za który pobierana jest opłata (w weekendy i w tygodniu w okresie wzmożonego ruchu turystycznego). Za czasów niemieckich, na przełęczy istniało znane i najstarsze schronisko w Górach Sowich, Sieben Kurfürstenbaude  - Schronisko Siedmiu Elektorów, które niestety nie przetrwało do czasów dzisiejszych.  

Obiekt ten można podziwiać na starych fotografiach, zbudowany został około 1870 roku i otrzymał nazwę od rosnących w pobliżu siedmiu świerków –  symbolizujących  siedmiu elektorów, którzy mieli ponoć odwiedzić Góry Sowie. Nazwa miejsca gdzie powstało schronisko, została nadana  z polecenia króla Prus Fruderyka II, w czasach wojen śląskich. Schronisko Sieben Kurfürstenbaude,zyskało znaczny rozgłos, za czasów kiedy prowadziła je wdowa, nazywana Muttel Scholtzen. Do jej śmierci w 1924 roku, w schronisku Sieben Kurfürstenbaude, panowała podobno, jedyna w swoim rodzaju, specyficzna i niepowtarzalna atmosfera. Na samej Przełęczy Walimskiej,  brak jest walorów widokowych ale przyjemne otoczenie i bliskość Wielkiej Sowy, jest tu nie do przecenienia.                                                                                

                                                  Walim   -   Kompleks "Rzeczka"

Kompleks Walim- Rzeczka - podobnie jak kompleks Osówka jest jednym z siedmiu poznanych i jednym z trzech  udostępnionych do zwiedzania kompleksów w Górach Sowich budowanych w ramach projektu „Riese” podczas II wojny światowej. Trzy wejścia do  sztolni położone są na wysokości ok. 560 metrów. Korytarze biegną równolegle do siebie i połączone są ze sobą systemem wyrobisk. Szerokość korytarzy wynosi ok. 3 m, a wysokość od 2 do 3 m. Tylko jedna z hal, tzw. wartownia, została niemal w całości obudowana żelbetem. Jako jedyna w całym kompleksie Riese została niemal ukończona.

 Inna z tzw. hal poprzecznych miała być przeznaczona do uruchomienia.  Niezwykłość tych obiektów  to także ogrom pracy, jaką włożono w drążenie kilometrów tuneli w litej skale kosztem tysięcy istnień ludzkich, dawniej sztolnie Riese były dostępne tylko nielicznym śmiałkom. Kompleks Rzeczka położony jest na wschodnim zboczu góry Ostrej (653,3 m) między Walimiem a Rzeczką. Z uwagi na niską temperaturę (5-7oC) i dużą wilgotność wewnątrz obiektu zaleca się zabranie ciepłej odzieży. Czas zwiedzania ok. 45 min.

Muzeum w Walimiu -  czynny od maja do września - od poniedziałku do piątku w godz. 9.00-19.00 (ostatnie wejście o godz. 18.00), w soboty, niedziele i święta - do godz. 20.00 (ostatnie wejście - 19.00), od października do kwietnia - od poniedziałku do piątku w 9.00-17.00 (ostatnie wejście o 16.00), w soboty, niedziele i święta - do 18.00 (ostatnie wejście o 17.00). Bilety kosztują:12 zł (normalny),9 zł (ulgowy),15 zł (nocny - grupy powyżej 20 osób; zamawiać należy 2 dni wcześniej). Rezerwacje dla grup zorganizowanych: tel.74 845 73 00, 607 171 920.E-mail: muzeum@sztolnie.pl

Grupa Walim Rajdowy powstała podczas organizacji pierwszej Walimskiej Zimówki 2005. Wtedy też zaczęły się spotkania na „Walimskich Patelniach” i powstała pierwsza strona www. (obecnie http://walimrajdowy.pl/ ). Rok później okazało się, że spotkania na esach ku pamięci Janusza Kuliga i Mariana Bublewicza stają się coraz popularniejsze. Jakie wielkie zdziwienie wywołał fakt, że na minutę ciszy i po to by ustawić świeczkę wzdłuż krawężników na patelniach przyjeżdża coraz więcej osób. Na początku było to zaledwie kilka aut, a dwa lata później już dziesiątki samochodów jadących gęsiego od strony Wałbrzycha, Dzierżoniowa i Nowej Rudy. To był wspaniały i wzruszający widok. Wtedy też powstał pomysł by postawić chociaż drewniany słup ze zdjęciem i nie przeszło by nikomu przez myśl, że dziś w tym miejscu mógł by stanąć taki wspaniały obelisk. Ze względu na coraz większą liczbę uczestników, a trzeba też wziąć pod uwagę, że wielu z nich chciało się popisać swoją jazdą, co nie raz kończyło się pogięciem felg - Grupa Walim podjęła decyzję by bardziej sformalizować spotkania. Inicjatywa Grupy Walim Rajdowy spotkała się z pozytywnym odzewem wielu ludzi. Z wielką radością Grupa Walim Rajdowy mogła gościć u siebie rodziców Janusza Kuliga, Tomasza Packa, Macieja Szczepaniaka, Michała Bębenka i wielu, wielu innych, którzy na swojej drodze spotkali Janusza Kuliga bądź Mariana Bublewicza.

Grupa Walim Rajdowy może się pochwalić takimi imprezami jak Walimskie Zimówki, ostatnia Walimska Jesień, pomocą Panu Andrzejowi Doboszowi przy Walim Trophy 2010, obstawą odcinków podczas Poland Trophy 2009, KJS’ów Austeria Krokus współorganizowanych przez naszego wiernego przyjaciela i często bezinteresownego sponsora Grzegorza Szwaję.
Lista członków Grupy Walim Rajdowy:
Dawid Apanasewicz,Szymon Apanasewicz, Mateusz Duda Sebastian, Gręda Łukasz, Jewuła
Rafał Kłyż, Waldemar Kołodziej, Karol Łuczak, Mateusz Łuczak, Michał Matuszyk,
Radosław Mikulski, Łukasz Młot, Marcin Nagumowicz, Kamila Pełdiak, Marcin Piątek,
Radosław Rynkiewicz, Krzysztof Rudnicki. Jeszcze dobrze nie opadły emocje po tegorocznej edycji Walimskiej Zimówki, a Grupa Walim Rajdowy ma dla entuzjastów rajdowego ścigania kolejną propozycję.18 marca po raz pierwszy w kilkuletniej historii Walimia Rajdowego zorganizowane zostały zawody rajdowe, pod nazwą „Walimska Wiosna".Zawody odbyły się w Ludwikowicach, a dokładniej na terenie tartaku przy ul. Fabrycznej.Startujący mieli próby w dwu konfiguracjach, każda z załóg  przejeżdżała dwukrotnie.